Birleşmiş Milletler daha önceden sadece hükümetlerle ilgilenirdi. Şimdi biliyoruz ki uluslar arası örgütlerin, iş dünyasının, sivil toplumun ve hükümetlerin dahil olduğu ortaklıklar olmadan barış ve refahı sağlamak mümkün değildir. Bugünün dünyasında, hepimiz birbirimize bağlıyız.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Kofi Annan

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Kofi Annan’ın da belirttiği nedenden dolayı, BM; sivil toplum kuruluşları (STK), özel sektör, sendikalar, meslek kuruluşları, araştırma ve eğitim kurumları gibi bir çok temel toplumsal grupla giderek artan bir işbirliği içindedir.

BM çerçevesinde etkinlik gösteren aktörler arasında sivil toplum kuruluşlarının özel bir konumu vardır. STK’ların gittikçe güçlenen statüsüne örnek olarak verilen Uluslararası Ceza Mahkemesinin kurulmasında oynadıkları etkin rol, BM yapısı içerisinde sivil toplumun ne kadar etkili olduğunu gösterir.

STK’ların BM ile olan ilişkisi şu başlıklar altında incelenebilir:

1) STK’ların Ekonomik ve Sosyal Konsey (ECOSOC) içerisindeki danışmanlık statüsü

2) BM Bilgi Departmanı’na kayıtlı olan STK’lar

3) BM Sivil Toplum Bağlantı Servisi

5) BM Gönüllüleri

6) BM Dernekleri Dünya Federasyonu

8) Fon Kaynakları – iyi uygulamalar - (image/reality 3)

Uluslararası Ortaklıklar için BM Fonu

Ekonomik ve Sosyal Konsey (ECOSOC) ile sivil toplum kuruluşları arasındaki işbirliğinin temeli Birleşmiş Milletler Şartı’nın 71. maddesine dayanmaktadır:

BM ŞARTI - Madde 71

Ekonomik ve Sosyal Konsey (ECOSOC) yetkileri dahilindeki konularla ilgisi olan sivil toplum kuruluşları ile konsültasyon için uygun düzenlemeler yapabilir. Bu düzenlemeler, ilgili BM üyelerinin görüşleri alındıktan sonra, uluslararası kuruluşlarla, uygun görüldüğü takdirde ise ulusal kuruluşlarla gerçekleştirilebilir.

Burada sözü geçen düzenleme 1996 yılında ECOSOC 1996/31 sayılı önergesi ile etkin bir şekilde uygulamaya konmuş ve sivil toplum kuruluşlarının danışmanlık statüsünde Konsey’e üye olması konusunda önemli bir adım böylelikle atılmıştır.

STK’ların Konsey’de danışmanlık statüsü kazanması hakkında çeşitli düzenlemeler getiren bu önergede şu esaslar göze çarpmaktadır:

Konsey’e danışmanlık statüsünde kabul edilecek kuruluşun yapmış olduğu çalışmalar Konsey’in konusu dahilinde olmalıdır. Ayrıca bu kuruluşun amaç ve hedefleri BM Şartı’nın ilkeleri ile örtüşmek zorunda olup, BM’nin çalıştığı kapsamda destekleyici bir rol üstleneceği ve BM’nin çalışmalarını kolaylaştıracak etkinlikler düzenleyeceği bu kuruluş tarafından benimsenmelidir.

Bu önergede, sivil toplum kuruluşlarının Konsey’de dengeli, etkili ve adaletli bir şekilde kapsanması için katılımın dünyanın bütün bölgeleri arasında eşit bir dağılım gerektirdiği ve bu konuda özellikle gelişmekte olan ülke organizasyonlarına daha fazla olanak tanınması vurgulanmaktadır. Kuruluşlar ulusal, uluslar arası veya bölgesel nitelik gösteren organizasyonlar olabilmektir. Ancak ulusal kuruluşların danışmanlık statüsü kazanmadan önce, ülke hükümetleri ile görüşmeleri gerekmektedir.

Danışmanlık statüsüne getirilecek olan STK’lara yürütmekte oldukları etkinlikler kapsamında farklı statüler verilmektedir. Konsey’in faaliyetlerinden bir çoğu ile ilgilenen ve bu konularda çalışmalar yürüten, üyeleri geniş toplum kesimlerini temsil eden kuruluşlara genel danışmanlık statüsü verilmektedir. Konsey’in faaliyetlerinin özel bir bölümünü kapsayan konularda çalışma yürüten ve çalışmaları ile tanınan kuruluşlara özel danışmanlık statüsü verilmektedir. Ayrıca, özel ve genel statülere girmeyen ancak Konsey’in veya diğer BM organlarının çalışmalarına önemli katkılar sağlayacağı öngörülen kuruluşlar da ECOSOC üyelik listesine katılabilmektedir.

STK komitesi ECOSOC içerisindeki daimi komitedir. 21 Haziran 1946’da ECOSOC’un 3(II) no’lu önergesi tarafından kurulmuştur. Üyeleri 19 ülkeden oluşmaktadır: Afrika devletlerinden 5, Asya devletlerinden 4, Doğu Avrupa devletlerinden 2, Latin Amerika devletlerinden 4, Batı Avrupa ve Kuzey Amerika’dan 4 üyesi bulunmaktadır. Türkiye’nin de içinde yer aldığı bu komitenin görevleri genel olarak şöyledir:

STK’lar tarafından gelen yeniden sınıflandırma taleplerini ve danışmanlık statüsü için yapılan başvuruları değerlendirmek

Özel ve Genel Danışmanlık kategorilerinde yer alan STK’lar tarafından 4 yılda bir hazırlanan raporları değerlendirmek

Konsey’in 1996/31 no’lu önergesinin maddelerini uygulamaya koyarak, danışmanlık ilişkisinin denetimini yapmak

Konsey tarafından Komite’nin değerlendirmesi istenen diğer konular hakkında değerlendirme yapmak

ECOSOC STK Komitesi dünyadaki coğrafi bölgeleri adaletli bir şekilde temsil edecek şekilde, Konsey tarafından seçilmektedir. STK ile BM ilişkilerinin tam anlamıyla denetlenmesinden sorumludur. Bunu gerçekleştirmek için Komite, Konsey’in genel oturumdan önce toplanarak danışma statüsündeki STK’larla görüşme yapmakta, ve bu STK’lar tarafından kendilerine bizzat yöneltilen soruları cevaplandırmaktadır. Bu görüşmeler raporlandırılarak, adı geçen konularda uygun faaliyeti göstermek üzere Konsey’e gönderilmektedir.

Komite aynı zamanda STK’ların genel veya özel danışmanlık statüsü kazanmasında kendilerine gelen başvuruları değerlendirmekte ve Konsey’e bu kuruluşlar hakkında tavsiyeler göndermektedir. Komite, kendilerine Genel Sekreterlik tarafından iletilen STK danışmanlık başvurularını her yılın 1 Haziran tarihinden önce kabul etmektedir.

ECOSOC içinde danışmanlık statüsü olan her sivil toplum kuruluşu BM’nin komisyon toplantılarına davet edilmekte ve karar alma sürecinde etkin bir rol üstlenmektedir. ECOSOC’un işlevsel ve bölgesel olmak üzere iki ana başlıkta toplanan komisyonları bulunmaktadır:

İşlevsel Komisyonlar:

Sosyal Kalkınma Komisyonu (CSD): Sosyal Kalkınma Komisyonu BM Ekonomik ve Sosyal Konseyi’nin işlevsel komisyonlarından biridir. ECOSOC tarafından seçilmiş 46 üyesi bulunmaktadır. 1995 yılında Kopenhag’da Dünya Sosyal Kalkınma Zirvesi gerçekleştikten sonra, bu komisyon, Kopenhag Bildirisi ve Eylem Programı’nın takibi ve uygulanmasında en önemli aktör olmuştur. Zirve’nin sonucunda, komisyonun vekilliği tekrar incelenmiş ve üye sayısı 1996’da 31’den 46’ya yükselmiştir. Komisyon özellikle Şubat ayında olmak üzere, New York’ta her yıl bir kez toplanır. 1995’ten beri komisyon her yıl, Kopenhag Zirvesi’nin çıktılarını takiben, sosyal kalkınmanın en önemli temalarını gündeme almaktadır. Yıllara göre incelenen temalar aşağıdaki gibidir:

İnsan Hakları Komisyonu (CHR): BM İnsan Hakları Komisyonu 53 üye devletten oluşur. Her yılın Mart/Nisan aylarında, düzenli oturumlarda, altı haftalığına Cenevre’de toplanır. Komisyon toplantılarına üye ve gözlemci devletlerden ve sivil toplum kuruluşlarından olmak üzere 3000’in üzerinde delege katılır.

Düzenli oturumların yanında, istisnai durumlarda, komisyon bazı özel oturumlarda da bir araya gelebilir. Bu özel oturumların gerçekleşebilmesi için, insan haklarını ilgilendiren acil durumlarda komisyonun toplanma gereğini duyması ve üye devletlerin çoğunluğunun bunu kabul etmesi gerekir.

Yıllık düzenli toplantılarda, komisyon tüm bölgelerde ve durumlarda bireylere ait konularda, komisyon yüz önerge ve karar ile oturum başkanının sunduğu bildiri kabul eder. Bu çalışmalarda, bir çok çalışma grubundan, uzmanların oluşturduğu iletişim ağlarından, birçok temsilci ve raportörden meydana gelen İnsan Haklarını Koruma ve Geliştirme Alt Komisyonu, belirli konularda yardımcı olur. Ayrıca, İnsan Hakları Komisyonu’nun prosedür ve mekanizmaları, belirli ülkelerde insan haklarını çiğneyen konuları veya durumları denetlemek ve incelemek üzere faaliyet gösterir.

Narkotik İlaç Komisyonu (CND): BM sistemi içinde, uyuşturucu ve madde bağımlılığı gibi konularda, Narkotik İlaç Komisyonu, merkezi karar alma organıdır. Komisyon, dünyadaki uyuşturucu durumunu analiz etmekte ve uluslararası madde kontrol sistemini güçlendirmek için öneriler geliştirmektedir. 1991’de BM Genel Kurulu, BM Uluslararası Madde Kontrol Programı Fonu (UNDCP) kurmuş ve komisyonun yetkisini genişletmede, UNDCP’nin yönetim organı olarak işlevsel özellik kazanmıştır.

Suç Önleme ve Ceza Adaleti Komisyonu (CCPCJ): Merkez, suçları önlemek ve kalıcı ceza adaleti sistemini kurmak için küresel strateji oluşturan devletler arası kurumlarla çalışmalarını desteklemektedir. Komisyonun 40 üyesi, uluslararası politikalar oluşturmakta ve suç kontrolü konusunda tavsiyede bulunmaktadır. Komisyonun kararlarını uygulamak merkezin sorumluluğundadır. Küresel düzeyde, suçlarla savaşmada komisyon, uluslararası bilgi alışverişinde bulunmaları için bir forum düzenlemektedir. Suç önleme ve suçluları yargılama üzerine düzenlenen periyodik BM Kongreleri sağlam bir yön çizer. 1991’de Versay’da Bakanlar düzeyinde yapılan toplantıdan doğan Komisyon Ekonomik ve Sosyal Konsey’in ek bir şubesidir.

Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu (CSD): 1992’de 100’den fazla devlet başkanı Brezilya’nın Rio de Janerio şehrinde BM Çevre ve Kalkınma Konferansı için bir araya geldi. Rio Yeryüzü Zirvesi, çevre koruma ve sosyo-ekonomik kalkınmayla ilgili acil sorunların tartışıldığı bir zirve olmuştur. Liderler, İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi imzalamışlar, Rio ve Orman İlkeleri Deklarasyonu ile eylem planı niteliğini taşıyan Gündem 21’i kabul etmişlerdir. Gündem 21, 21. yüzyılda, sürdürülebilir kalkınma hedeflerini başarmak üzere 300 sayfadan oluşan küresel bir eylem planıdır. Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu ise, Rio Zirvesi’nin etkili takip sürecini başlatmak ve Zirve çıktılarının yerel, ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde uygulanmasını denetlemek üzere Aralık 1992’de kurulmuştur. 53 üyesinin bulunduğu bu komisyon, Rio Zirvesi’nin 5 yıllık değerlendirmesini yapmak üzere 1997’de BM Genel Kurulu’nun özel oturumu (Rio+5) gerçekleşmiştir.

Rio + 5: Haziran 1997’de toplanan Genel Kurul, Gündem 21’in daha ileri düzeyde uygulanması için geniş bir program kabul etmiştir. Sürdürülebilir Kalkınma komisyonu tarafından kabul edilen bu program belgesi 1998-2002 tarihleri için komisyonun çalışma programını da kabul etmiştir.

Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu, düzenli olarak, yüksek düzeyde kamu çıkarını oluşturmaktadır. Her yıl, 50’nin üzerinde bakan, Sürdürülebilir Kalkınma Komisyonu’na katılmakta ve binlerce sivil toplum kuruluşu komisyonun çalışmalarına katılmak için akredite olmaktadır.

Komisyon, çevre ve kalkınma etkinliklerinin koordinasyonunu geliştirmede ve sürdürülebilir kalkınma konularının işlenmesinde BM sistemi içinde etkin bir konuma sahiptir. Komisyon, ayrıca, çevre ve sektörler arası konularda atölye çalışmaları ve konferanslar düzenlemeleri için hükümetleri ve uluslararası örgütleri teşvik eder. Uzmanlık düzeyindeki bu toplantının sonuçları, komisyonun çalışmalarını genişletmiş ve komisyonun ulusal hükümetlerle ve bir çok sivil ortakla birlikte dünya çapında sürdürülebilir kalkınmayı sağlamak amacıyla daha iyi çalışmasını sağlamıştır.

Kadın Statüsü Komisyonu (CSW): Kadın Statüsü Komisyonu, ECOSOC’un 11 no’lu önergesiyle 1946’da, siyasi, ekonomik, sivil, sosyal ve eğitimle ilgili alanlarda kadın haklarını teşvik etmek üzere Konsey’e tavsiye ve rapor sunmak amacıyla kurulmuştur. Ayrıca, komisyon, kadın hakları ile ilgili alanlarda çabuk müdahale gerektiren acil sorunlarda Konsey’e tavsiyelerde bulunur. Komisyonun amacı erkek ve kadınların aynı haklara sahip olduğu ilkesinin uygulanmasını teşvik etmektir. Komisyonun yetki alanı Konsey tarafından 1987’de genişletilmiş, 1995’te 4. Kadınlar Konferansı’nın takibinde, Genel Kurul, programına bu konferansın takip sürecini dahil etmiştir. Eylem Platformu’nun önemli bölümlerini sık sık gözden geçirerek, BM etkinliklerinde cinsiyet perspektifinin düzenlenmesinde bu platformun önemli rolünü geliştirmiştir. 15 üye ile başlayan komisyonun şimdi, 4 yıllık bir süre ECOSOC tarafından seçilen 45 üyesi bulunmaktadır.

Nüfus ve Kalkınma Komisyonu (CPD): ECOSOC tarafından 1946’da Nüfus Komisyonu kurulmuştu. 1994’te Genel Kurul, bir önerge ile, komisyonun “Nüfus ve Kalkınma Komisyonu” olarak yeniden isimlendirilmesini istedi. Ayrıca, konsey ve komisyonun, Uluslararası Nüfus ve Kalkınma Konferansı’nın Eylem Programının takibi için başlıca rolü oynayacak üçlü bir yapı kurması gerektiğine karar verdi. Konsey’e yardımcı olan bu işlevsel komisyon; ulusal, bölgesel ve uluslararası düzeyde Eylem Programı’nın uygulanmasını denetlemektedir. Komisyon, ayrıca konseye nüfus ve kalkınma programlarında tavsiyede bulunmaktadır.

İstatistik Komisyonu (SC): İstatistik Komisyonu, uluslararası istatistiksel kalkınma, metodoloji, uluslararası istatistiksel programlar, teknik işbirliği ve örgütlenme konularında faaliyet göstermektedir. Bu önergelerdeki terimler çerçevesinde, istatistiksel sistemin uzun vadeli kalkınma görüşleri ile şimdiki görüşler arasında bir denge kurması ve yeni ihtiyaçları karşılaması için metotlar ve öncelikleri oluşturması açısından komisyon oldukça esnek çalışır.

Bölgesel Komisyonlar

ECOSOC’un bölgesel komisyonları tüm dünyayı kapsayacak şekilde 5 tanedir:

Bu komisyonların üye devletleri yılda bir kez toplanarak, kendi bölgesel sorunlarını tartışmak üzere bir platform oluşturmakta ve çeşitli kararlar almaktadırlar. Türkiye, 1947 yılında Avrupa Ekonomik Komisyonu’na üye olmuştur.

3.1.4. BM ile Danışmanlık İlişkisinde Bulunan STK’lar Konferansı (CONGO)

STK’lar Konferansı (CONGO), kar amacı gütmeyen üyeliklerin bulunduğu uluslararası bir kuruluştur. Bu kuruluş, Birleşmiş Milletlerin tartışma ve kararlarına STK’ların katılımını kolaylaştırır. 1948’de kurulan CONGO’nun en önemli amacı, küresel düzeyde, dünyadaki devletlerin ve BM birimlerinin yaptığı bilgi alışverişlerinde ve ortak çalışmalarında, sivil toplumun varlığının bulunmasını sağlamaktır. CONGO, Viyana, Cenevre ve New York gibi başlıca BM merkezlerinde aktif olarak çalışmakta ancak çalışmalarını dünyanın tüm bölgelerine yaymaktadır. CONGO’ya üye olmak için ECOSOC danışmanlık statüsü şarttır.

· Danışmanlık statüsünde bulunan sivil toplum kuruluşlarının, BM Şartı’nı desteklemedeki ortak amaçlarını geliştirmek

· Danışmanlık statüsünde bulunan sivil toplum kuruluşları adına çalışarak, onların bu statüsünü geliştirmek ve Birleşmiş Milletlerle ve çeşitli organlarıyla olan ilişkilerini ve işbirliğini ilerletmek

· Sivil toplum kuruluşlarının bir araya gelmesini sağlayarak, BM ilkeleri ve programlarına uygun bir şekilde ortak çıkarlar doğrultusunda hareket etmeleri için onlara bir tartışma forumu yaratmak

Gençlik Danışma Komitesi

Sivil Toplum Kuruluşları Konferansı’nın Gençlik Danışma Komitesi (CONGO YAC), gelişmekte olan yeni bir program olup, Birleşmiş Milletlere gençlerin de katılımını artırmak amacını taşımaktadır.

1600 dolayında STK, BM Bilgi Departmanı’na (DPI) kayıtlıdır. Bilgi Departmanı Sivil Toplum Bölümü’nü (DPI/NGO) meydana getiren bu STK’lar Birleşmiş Milletler Merkezi’nde STK’lar ile Departman arasındaki bağlantıyı sağlamaktadır. Söz konusu STK’lar BM çalışmalarının kamuoyuna anlatılmasında Bilgi Departmanı’na yardımcı olmakta, Departman da STK’ların çeşitli BM toplantılarına katılımını ve elindeki kaynaklardan yararlanmalarını sağlamaktadır.

DPI Sivil Toplum Bölümü’nün yaptığı çalışmalar aşağıdaki şekildedir:

Yıllık DPI Sivil Toplum Bölümü Konferansları düzenlemektedir.

BM ile ilgili konularda haftalık brifingler düzenlemektedir

Yeni akredite olmuş STK temsilcileri için yıllık yönlendirme programları yürütmektedir.

Üç ayda bir iletişim konusunda atölye çalışması düzenlemektedir

STK Kaynakları Merkezi’ni yönetmektedir. Bu merkez;

· Güncel BM dokümanlarını, DPI ve BM sistemi yayınlarını kullanma hakkı sağlar.

· BM sisteminin videolarından oluşan video kütüphanesinde videoların kiralanmalarını düzenler.

· Birlikte çalıştığı STK’lara aylık BM bilgi materyalleri postalar.

· STK temsilcileri için BM geçişleri sağlar

DPI ile işbirliği statüsüne başvuran STK’ların başvurularını değerlendirir.

DPI ile işbirliği yapan STK’lar için yönetmelik yayınlar.

DPI Sivil Toplum Bölümü’nün altı çalışan üyesi vardır.

DPI ve STK’lar birlikte nasıl çalışır?

Bilgi Departmanı ve STK’lar sıksık birlikte çalışır. DPI ile işbirliği yapan STK’lar, üyelerine BM hakkında bilgi dağıtımı yapar ve Örgüt’e destek vermek için halka yakın kesimlerin bilgilenmesini sağlar. Bilgi dağıtımı başlıca iki konuyu içerir:

Barış ve güvenlik, ekonomik ve sosyal kalkınma, insan hakları, insani ilişkiler ve uluslararası hukuk gibi BM’nin tüm dünyada yaptığı etkinliklerin reklamını yapmak

İnsanlığı ilgilendiren konulara dikkat çekmek için Genel Kurul’un uluslararası yıllar olarak belirlediği yıllara, önemli gün ve tarihlere olan kamusal ilgiyi geliştirmek ve BM’nin bu ilgileri gözlemesini sağlamak.

BM Sivil Toplum Bağlantı Servisi (NGLS), ofisleri Cenevre ve New York’ta olan BM’nin bir iç programıdır. Küresel sürdürülebilir kalkınma konularında; kalkınma eğitimi, bilgi dağıtma gibi alanlarda BM-STK diyaloğunu ve işbirliğini güçlendirmek üzere 1975’te kuruldu. Geniş sistematik karakteri ile NGLS, (18 BM biriminin sponsor olduğu ve diğerlerinin de katıldığı) Program ve Koordinasyon Toplantısı’na, BM Ortak Bilgi Komitesi’ne (JUNIC), yönetici organına, JUNIC aracılığı ile BM sisteminin en üst düzey komitesi olan ve Genel Sekreter tarafından başkanlık edilen BM Koordinasyon Yönetim Komitesi’ne yıllık rapor sunar.

NGLS ne içerir?

NGLS, BM’nin sürdürülebilir kalkınma gündeminin tümüyle ilgilidir. Sekreterya departmanları, BM birimleri, programları, fonları ve BM sistemi içindeki diğer kuruluşlarla; ekonomik ve sosyal kalkınma, sürdürülebilr kalkınma, insani yardımlar, kadın haklarını da kapsayan insan hakları, silahsızlanma ve demokratikleşme alanlarında faaliyet gösterir. NGLS, ayrıca, hem gelişmekte olan ülkeler, gelişmiş ülkeler ve geçiş dönemi ekonomi ülkelerinin STK’larıyla; hem de küresel düzeydeki konularda BM gündeminde etkin olan uluslararası STK’larla birlikte çalışmaktadır.

BM sistemine sivil toplum kuruluşlarını bağlayan bir kurum olan NGLS, çalışmalarını dört program çevresinde toplar:

· Bilgi dağıtımı ve iletişimi sağlamak

· BM dünya konferansları ve zirveleri için bütüncül bir takip süreci oluşturmak

· BM sisteminin kapasitesini, küresel sivil toplum örgütlerini ve diğer STK’ları yapılandıracak şekilde güçlendirmek

· BM sisteminin çalışmalarına küresel sivil toplumu dahil edebilmek için STK’ların kapasitelerini geliştirmek

NGLS kiminle çalışır?

NGLS öncelikle endüstrileşmiş ülkelerdeki gelişme STK’larıyla, uluslararası STK’lar ve STK ağlarıyla ve BM sistem çalışmalarına, süreçlerine ve faaliyetlerine iştirak etmek isteyen güney bölgesi STK’ları ile çalışır. NGLS tüm BM kalkınma sistemiyle ve bir kısım aktivitelerine sponsorluk yapan organizasyon ve programlarla işbirliği yapar. Bunlar 1998’de, UNICEF (ana kurum), UNCTAD (yönetici kurum), FAO, IFAD, ILO, UNHCR, UNCHS (Habitat), UNIDO, UN/DPCSD, UN/DPI, UNDP, UNESCO, UNEP, UNDCP, UNFPA, Dünya Bankası, WFP, ve WHO idi. Günümüzde, bu servis aynı zamanda, içinde Kanada, Danimarka, İsviçre ve İngiltere’nin de bulunduğu pek çok ülke hükümetinden ve Birleşmiş Milletler Vakfı’ndan da destek almaktadır.
NGLS ne yapar?

Diğer konuların yanı sıra NGLS:

· BM sistemindeki kalkınma ile ilgili önemli kavram ve faaliyetleri STK’ların dikkatine sunmakta, BM sisteminin tartışmakta olduğu konu ve kavramlar ile ilgili faal STK ve STK ağlarını, STK’ların katıldıkları faaliyetleri, BM konferanslarını, olaylarını ve süreçlerini desteklemektedir.

· BM sistemini, politikalarını, faaliyetlerini ve STK’larla yapılan ortak çalışmalarını gelişimi konusunda anlayış, katılım, diyalog ve güçlendirilmiş ortaklıklar ile desteklemektedir

· STK’larla ve/veya BM sistem ajansları ile birlikte ortak toplantı veya benzer özel etkinlikler düzenlemekte, STK’ları benzer eğilimler içerisinde bulunan BM sistem ofislerine bağlı diğer organizasyonlarla bir araya getirmektedir.

· STK birimlerinde ve BM sisteminde bulunan veri tabanlarını korumakta, düzenli olarak konularla ilgili dosyaları yayınlamakta BM ve STK’ların önemli ve ilginç gelişme faaliyetlerini kamuoyuna duyurmakta ve geniş bir bilgi birikimi ve malzemeleri yayınlamaktadır.

· STK ve diğer kurumları, talepleri halinde, kalkınma eğitimi, araştırma, bilgilendirme ve kamu bilinci ve bilinçlendirme kampanyaları ile ilgili programların tasarlanması ve geliştirilmesi konusunda bilgilendirmektedir.

· Kuzey, Güney, ve uluslararası kalkınma STK’larının ve diğer sivil toplum kuruluşlarının değişen rollerini, bunların hükümet ile ve multilateral kuruluşlarla olan ilişkilerini yansıtmakta ve tanıtmaktadır.

NGLS, projelere maddi destek sağlamamakta, burslar vermemekte, resmi BM yayınlarının veya reklamlarının dağıtımıyla ilgilenmemektedir. Bu bir üyelik kuruluşu değildir ancak STK birimleriyle resmi olmayan bazda ortak çalışmalar yürütmektedir. STK’ların BM sisteminde resmi olarak kayıtlı olması veya tanınması ile ilgili prosedürlere sahip değildir.

WFUNA’nın kurucuları, BM üyesi olan tüm ülkelerin bir UNA’sı olmasını ummaktaydılar. BM kurulduğunda 51 üye ülkesi vardı; 16 UNA WFUNA’yı kurdular. Bugün BM’e üye olan ülke sayısı 191’dir, ve yaklaşık 100 tanesi de bir UNA’ya sahiptir.

Birleşmiş Milletler Dünya Dernekler Federasyonu’nun amaçları:

1. BM’nin insan hareketi olmak

2. Üyelerinin faaliyetlerini birlikte düzenlemek ve geliştirmek ve yeni BM derneklerinin kurulması çalışmalarını ilerletmek

3. Amaçları BM’lerin desteklenmesi ve kalkınmasını içeren diğer kuruluşlarla gerektiğinde ortak çalışmalar yürütmek

4. Erkekler, kadınlar ve çocuklar arasında ırk, cinsiyet, dil, din veya politik eğilim farklarını gözetmeksizin hoşgörü, anlayış destek ve birlikte çalışmayı geliştirmek

5. Barış, adalet için çalışma, güvenlik ve silahsızlanma konusundaki engellerin ortadan kaldırılmasında yardımcı olmak, milletler arasında barış içerisinde birlikte yaşama ve birlikte çalışmaya yönelik gelişmeleri özendirmek

6. Tüm dünyada insan haklarının ve başlıca özgürlüklerin tanınması, saygı duyulması ve bu hakların bireyleri, grupları ve devletleri ilgilendirdiği noktalardaki sorumluluk ve görevler konusunda bilinçlenilmesi için uğraşmak

7. Ekonomik kalkınma, sosyal yaşamın düzenlenmesi ve daha iyi yaşam standartlarının sağlanması yönünde çalışmalar yapmak

8. Birleşmiş Milletler Beyannamesi’nin ve de Birleşmiş Milletler sisteminin çalışmalarının amaçları hakkında araştırma, bilgilendirme ve eğitimi geliştirmek

1. UNA’lar arasında küresel bir ağın oluşturulması
Tüm BM üye ülkelerindeki UNA’ların desteklenmesi ve gerektiğinde kurulması

2. Bağlantı ve bilgi paylaşımının sağlanması
WFUNA merkez birimlerinin UNA’lar haline Getirilmesi

3. UNA küresel ağının sürdürülmesi
WFUNA ve UNA’lar arasındaki iç ilişkilerin sürekli olarak incelenmesi

4. Küresel ağın güçlendirilmesi
WFUNA’nın dış ilişkilerinin kurulması ve UNA’ların küresel ağına değer kazandırılması

5. BM gündeminin şekillenmesine yardımcı olunması
BM güneminin şekillendirilebilmesi için WFUNA üzerinden tüm UNA’ların etkinleştirilmesi ile ilgilenilmesi

BM Gönüllüleri ile ilgili Sık Sorulan Sorular:

BM Gönüllüleri Programı (UNV) BM’nin gönüllü koludur. 1970’deki BM genel toplantısında, BM üye devletlerinin isteği üzerine kalkınma sürecindeki çalışmalarda yardımcı olacak bir ortak birim olarak hizmet vermek üzere kurulmuştur. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programına (UNDP) rapor vermekte ve dünya çapında UNDP ülke ofisleri üzerinden çalışmaktadır.

BM Gönüllüleri ile ilgili İstatistikler:

Gelişmekte olan ülkelerde her yıl 150 farklı milletten 5000 nitelikli kadın ve erkek BM gönüllüsü olarak çalışmaktadır. 1971’den bu yana gelişmekte ve endüstrileşmiş olan 150 ülkeden 30.000 BM gönüllüsü yaklaşık 140 ülkede çalışmalarını sürdürmüşlerdir.

UNV Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından yönetilmekte ve NewYork’daki BM Merkezinde bulunmaktadır. UNDP fon sağlamakta, kalkınmakta olan ülkeleri çekmek ve yardımları etkili bir biçimde kullanmak konusunda yardımcı olmakta, Kuzey-Güney ortaklığını geliştirmektedir. Fakirliğin pek çok sebebinin nedenlerini araştırmakta, gelişmenin nasıl sağlanabileceği konusunda insan haklarının korunması ve kadınların güçlendirilmesi ile çalışmalar yapmaktadır.

3.6. Uluslararası Ortaklıklar İçin BM FONU (UNFIP)

Uluslararası Ortaklıklar İçin BM Fonu (UNFIP) Genel Sekreterliğin, Ted Turner’in 1 milyar $’ının BM’ye destek amacıyla yönetilmesinden sorumlu toplumsal bir vakıf olan Birleşmiş Milletler Vakfı (UNF) ile ortaklığında yürütücü kol olarak hizmet vermektedir. 1998 yılının Mart ayında Genel Sekreterlik tarafından kurulmuştur.

Fonun misyonu iki karşılıklı sağlamlaştırılmış görevden oluşmaktadır.

1. UNF ve BM sistemi arasında bir arayüz olarak hizmet vermek

BM organizasyonlarının yüksek etkili program ve projelerinin geliştirilmesinde destek vermek

BM ve sivil toplum arasındaki ortaklıkları teşvik etmek

2. Milenyum Kalkınma Amaçlarının ileriye götürülebilmesi için kurumlar ve vakıfların yanı sıra iki yönlü ve çok yönlü donor’ları da içeren kaynak çeşitleri ileYeni BM ortaklıklarının ve ittifaklarının geliştirmek. Genel Sekreterlik ofisi ve Genel Sekreterlik vekilleri ile birlikte çalışmak, UNFIP özel sektör ile ortaklıkları şu şekilde kolaylaştırmaktadır:

BM ailesi ile ortaklık seçeneklerinde “one-stop shopping” sağlamak?

BM sistemine girişi, BM işlemleri, en iyi uygulamalar ve çıkarılan dersler konularında bilgi sağlayarak kolaylaştırmak

3.7. BM VAKFI (UNF)

Birleşmiş Milletler Vakfı, Birleşmiş Milletler ve Beyannamesinin de desteğiyle, daha barış dolu, verimli ve adil bir dünya için çalışmaktadır. Bağışlar ve yeni kamu-özel ortaklıklarının kurulması sayesinde, BM Vakfı 21. yüzyılın en etkili sağlık, insani, sosyo-ekonomik ve çevresel davetlerini yapmaktadır.

Bağış alanları

Çocuk Sağlığı

Kadın ve Nüfus

Çevre

Barış, Güvenlik ve İnsan Hakları

Diğer Bağışlar

UNF’nin Desteklediği Kuruluşlar

Bölgesel Vakıf Raporları

Birleşmiş Milletler Vakfı istenmeyen teklifleri kabul etmemektedir. UNF BM ile program geliştirme konusunda ortak çalışmaktadır. UNF’nin BM kuruluşlarına yaptığı bağışlar, Genel Sekreterliğin öncelikleri, UNF kriterleri ve UNF program öncelikleri de göz önüne alınarak çeşitli BM amaçlarına destek vermek üzere yapılmaktadır. UNF BM kuruluşlarını fonlarını ve programlarını dışarıdan desteklemekte, ama BM sistemini de sivil toplum ve özel sektörle proje teklifi konularında birlikte çalışmak üzere teşvik etmektedir.

UNFIP ile birlikte UNF, BM’nin kalkınma konusundaki gündemini ve BM küresel konferanlarında kararlaştırılan amaçları destekleyebilecek fon seçeneklerini takip etmektedir. Ulusal kalkınma amaçları, öncelikleri ve BM birimleri, fonları ve programları ile birlite çalışmalar sonucunda hedeflenen çabaları içeren projeler teşvik edilmektedir. UNF aynı zamanda seçilmiş BM birimleri ile Genel Sekreterliğin reform programına dayanan kurumsal kapasite ve etkililiği kanıtlamak için ortak çalışmaktadır.